15 oktober 2026
Informatiemanagement
Nieuwe wetgeving? Zo bereid jij je organisatie voor
Een e-mail is geen bijzaak meer. Een chatbericht ook niet. Vanaf 1 januari 2027 vraagt de nieuwe Archiefwet dat je ze vanaf het moment van ontstaan duurzaam en toegankelijk bewaart. Daarnaast zijn de privacyregels sinds 1 september 2026 aangescherpt. Twee wetten, één opgave: informatie die klopt, vindbaar is en zorgvuldig wordt beheerd. Wat verandert er precies? En hoe bereid je je organisatie voor?

De nieuwe Archiefwet: per 1 januari 2027
De Eerste Kamer stemde op 12 mei 2026 in met de nieuwe Archiefwet. De huidige wet stamt uit 1995 en is geschreven voor papier. De nieuwe wet geldt voor de hele overheid: van ministeries tot provincies, gemeenten en waterschappen.
Dit verandert er:
- Overbrengen na 10 jaar: belangrijke informatie gaat na 10 jaar naar een archiefdienst (de instelling die blijvend te bewaren archieven beheert en openbaar maakt), in plaats van na 20 jaar.
- Digitaal beheer vanaf de start: e-mails, chatberichten, websites en video’s sla je direct bij het ontstaan duurzaam en toegankelijk op. Zo gaat er geen informatie verloren als systemen verouderen.
- Strenger toezicht: er komen een meldplicht en boetes.
- Professionalisering: de diploma-eis voor archivarissen wordt gemoderniseerd en er komt meer aandacht voor scholing.
Kortom: informatiebeheer is geen werk meer voor achteraf. Het begint op het moment dat je op ‘verzenden’ klikt.
Verzamelwet gegevensbescherming: sinds 1 september 2026
De Verzamelwet gegevensbescherming wijzigt de Uitvoeringswet AVG (UAVG) en een aantal andere wetten. Voor overheidsorganisaties springen drie wijzigingen eruit:
- Sancties worden openbaar: boetes en andere sancties van de Autoriteit Persoonsgegevens worden voortaan in principe openbaar gemaakt, tien werkdagen nadat de overtreder ervan op de hoogte is gebracht. Een overtreding kost dus niet alleen geld, maar ook vertrouwen.
- Nieuwe leeftijdsregels: jongeren vanaf 12 jaar kunnen hun toestemming zelf intrekken. Tussen 12 en 16 jaar kunnen zij hun AVG-rechten zelf uitoefenen, zoals het recht op inzage. Werk je met aanvragen of formulieren van jongeren, bijvoorbeeld in het sociaal domein? Dan moet je jouw processen daarop aanpassen.
- Strengere regels voor biometrie: biometrische gegevens, zoals een vingerafdruk, mag je alleen nog gebruiken voor beveiliging als dat strikt noodzakelijk is. Tijdregistratie met een vingerafdruk valt daar niet meer onder.
En de Woo?
De Wet open overheid (Woo) geldt al sinds 1 mei 2022 en maakt openbaarheid de norm. Die wet staat niet los van de nieuwe regels. Wie informatie openbaar wil maken, moet die eerst kunnen vinden. Goed archiefbeheer is dus een voorwaarde voor een open overheid.
Zo bereid je je organisatie voor
- Breng je informatiebeheer in kaart. Waar staan e-mails, chats en documenten nu? Welke systemen zijn verouderd? En welke processen met persoonsgegevens moeten anders?
- Verbind juridisch, ICT en beleid. Archief- en privacyregels raken alle drie. Zonder afstemming blijft de aanpak op de tekentafel liggen.
- Investeer in kennis. Nieuwe wetgeving vraagt om nieuwe vaardigheden, van medewerker tot leidinggevende.
Zet de volgende stap
Nieuwe wetgeving vraagt om meer dan naleving; het is een kans om processen te verbeteren en de kwaliteit van de publieke dienstverlening te versterken. Wil jij meer grip krijgen op informatiebeheer, privacy en openbaarheid? Vergroot dan je kennis met een opleiding op het gebied van informatiemanagement bij Bestuursacademie Nederland. Onderstaande opleidingen helpen je om wetgeving direct te vertalen naar jouw werkpraktijk, zodat jij en je organisatie klaar zijn voor de toekomst:





