Strategisch advies opstellen voor bestuurders in 7 stappen 

1. Begin bij de bestuurlijke vraag achter de vraag 

Een adviesvraag is zelden neutraal. Vaak ligt er meer onder de oppervlakte dan wat er letterlijk wordt gevraagd. Is er politieke druk? Spelen er tegengestelde belangen? Of is er behoefte aan legitimatie van een al gewenste richting? 

Neem daarom de tijd om de context te verkennen. Spreek met opdrachtgevers, collega’s en stakeholders. Begrijp waar de spanning zit en wat er écht nodig is om verder te komen. Strategisch adviseren begint bij luisteren en duiden. 

2. Analyseer de maatschappelijke en organisatorische context 

Beleid ontstaat nooit in een vacuüm. Wetgeving, maatschappelijke ontwikkelingen, financiële kaders en uitvoeringspraktijk beïnvloeden elkaar continu. Als adviseur breng je deze werelden samen. 

Maak inzichtelijk wat externe ontwikkelingen betekenen voor jouw organisatie. Denk aan veranderende wetgeving, maatschappelijke verwachtingen of regionale opgaven. Breng daarnaast in kaart welke stakeholders betrokken zijn, welke belangen zij hebben en waar spanningen of afhankelijkheden zitten. Tegelijk is het belangrijk om te kijken naar interne factoren zoals capaciteit, cultuur en uitvoerbaarheid. Zo voorkom je adviezen die op papier kloppen, maar in de praktijk vastlopen. 

3. Bepaal een heldere strategische koers 

Een goed strategisch advies biedt richting. Dat betekent keuzes maken en prioriteiten stellen. Wat is het doel? Wat laten we bewust níét doen? En welke waarden zijn leidend? 

Formuleer een duidelijke koers die aansluit bij de bestuurlijke ambities én uitvoeringsrealiteit. Wees concreet en vermijd abstracte formuleringen. Bestuurders willen weten waar ze ja of nee tegen zeggen. 

4. Werk scenario’s en opties uit 

Zelden is er maar één juiste oplossing. Door meerdere scenario’s te schetsen, geef je bestuurders handelingsperspectief. Wat zijn de gevolgen van optie A, B of C? Welke risico’s en kansen horen daarbij? 

Maak de consequenties inzichtelijk op korte en lange termijn. Denk aan financiën, draagvlak, juridische haalbaarheid en impact op inwoners. Dit versterkt de kwaliteit van besluitvorming en laat zien dat je vooruitdenkt. 

5. Verbind strategie aan uitvoering 

Een strategisch advies wordt pas waardevol als het uitvoerbaar is. Daarom is de vertaalslag naar de praktijk onmisbaar. Wat betekent jouw advies voor teams, processen en professionals op de werkvloer? 

Betrek uitvoerende collega’s bij het uitwerken van je advies. Benoem randvoorwaarden, benodigde competenties en mogelijke knelpunten. Zo vergroot je het draagvlak en de kans dat het beleid daadwerkelijk werkt. 

6. Communiceer helder en overtuigend 

De beste analyse verliest zijn waarde als het verhaal niet landt. Strategisch adviseren vraagt om duidelijke, toegankelijke communicatie. Stem het taalgebruik af op je publiek en gebruik heldere structuren. 

Maak zichtbaar waarom jouw advies relevant is en welke maatschappelijke meerwaarde het oplevert. Onderbouw je keuzes, maar houd het compact. Bestuurders hebben behoefte aan overzicht, niet aan rapporten vol jargon. 

Een strategisch advies valt of staat met heldere communicatie. Tijdens de HBO Training Effectief Communiceren leer je hoe je jouw boodschap duidelijk en professioneel overbrengt aan bestuur en organisatie. 

7. Reflecteer en leer van het proces 

Strategisch adviseren is geen eenmalige actie, maar een leerproces. Evalueer wat er goed ging en wat beter kan. Werd het advies opgevolgd? Hoe verliep de samenwerking? Wat heb je geleerd over jouw rol als adviseur? 

Door te reflecteren versterk je je vakmanschap en ontwikkel je je verder als strategisch adviseur binnen de publieke sector. 

Wil je jouw rol als strategisch adviseur versterken? Tijdens de Leergang Strategisch Adviseren in de Publieke Sector ontwikkel je vaardigheden om het bestuur en de organisatie te ondersteunen met een goed onderbouwd strategisch advies. 

Jouw volgende stap als strategisch adviseur 

Wil je jouw rol als strategisch adviseur verdiepen en met meer vertrouwen impact maken in de bestuurlijke besluitvorming? Bestuursacademie Nederland ondersteunt overheidsprofessionals met opleidingen en trainingen op het gebied van strategisch adviseren, beleidsontwikkeling en bestuurlijke sensitiviteit. 

Onze programma’s sluiten aan op jouw dagelijkse praktijk en helpen je om complexe vraagstukken te vertalen naar een helder, uitvoerbaar advies. Benieuwd welke opleiding past bij jouw rol en ambities? Neem dan contact op met een van onze studieadviseurs via 035 – 7604 850 of vul het contactformulier op onze website in. Wij zullen dan zo snel mogelijk contact met je opnemen.