24 februari 2026
Klimaatadaptatie: beleid maken voor klimaatverandering in Nederland
Hoe bereiden we ons als samenleving voor op extremere weersomstandigheden en welke maatregelen zijn daarvoor nodig? Klimaatadviseur Arthur Oldeman van Weather Impact deelt inzichten uit zijn jarenlange ervaring als klimaatonderzoeker.
Als ik het met mensen heb over klimaatverandering, gaat het algauw over duurzaamheid en groene energie. Meestal gaat dat dan over opties om klimaatverandering te stoppen, ook wel mitigatie genoemd. Maar de huidige klimaatverandering brengt nu al grimmiger weer, zoals extreme hitte, hevige neerslag en lange periodes van droogte. De maatregelen die wij in de samenleving moeten treffen om hiermee om te gaan, bepalen of de volgende extreme weersomstandigheid wel of niet tot schade of tot een ramp leidt. Dat noemen we ook wel adaptatie. Maar nemen we die maatregelen nu wel? En is de benodigde kennis hiervoor ook aanwezig bij de juiste mensen?
Gevolgen van klimaatverandering in Nederland en wereldwijd
Omdat we wereldwijd vooralsnog blijven uitstoten en we de aarde daarmee verder opwarmen, nemen de gevolgen van klimaatverandering toe. Bewoners van eilandstaten verliezen hun land door zeespiegelstijging, dorpen in bergdalen krijgen vaker te maken met overstromingen door smeltende gletsjers, en extreme hitte en lange droogte leggen een grote druk op de leefbaarheid in grote delen van de wereld. Dat kan soms zelfs de druppel zijn voor het oplaaien van een regionaal conflict.
Maar ook hier in Nederland zorgt klimaatverandering al voor verregaande gevolgen. In de zomer van 2016 was er honderden miljoenen aan schade door extreme hagelbuien, en in de zomer van 2019 zorgde de heetste hittegolf in Nederland ooit voor honderden extra overlijdensgevallen. De overstromingen in Limburg in 2021 waren bovendien de op een na duurste natuurramp in dat jaar, wereldwijd! Welke extreme weersituaties in Nederland kun jij je nog meer herinneren?
Klimaat en extreem weer in elk beleidsterrein
Het liefst zou ik op een grote rode knop kunnen drukken om de klimaatverandering vandaag nog te stoppen. Maar dan nog moeten we leren omgaan met de weersomstandigheden die met het huidige, nieuwe, klimaat nu al om de hoek komen kijken. En daar zijn we nog niet. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in januari dit jaar dat Nederland niet klaar is voor extreme regen. In de toekomst niet, maar ook nu niet.
Klimaatadaptatie is daarmee dus geen liefdadigheid, maar een noodzakelijkheid. Het betekent praktische, concrete beleidskeuzes om onze samenleving leefbaar en veilig te houden. Bovendien raakt het vrijwel elke beleidsdiscipline. Extreme hitte zet onze gezondheidszorg onder druk, langdurige droogte verstoort onze watervoorziening en landbouw, hevige regenval legt onze infrastructuur plat, harde windstoten tijdens evenementen vergt ingrijpen van onze veiligheidsregio’s, en ga zo maar door. Klimaatverandering en extreem weer raakt eigenlijk elk beleidsterrein.
Soms is het echter lastig om te weten waar je allemaal rekening mee moet houden als je klimaatadaptief en veerkrachtig beleid wilt maken. Met welke klimaattoekomst(en) moet je bijvoorbeeld rekening houden als je beleid maakt voor de lange termijn? Waar vind je de juiste klimaatdata die jouw beleidsafweging kunnen informeren? En hoe ga je om met onzekerheid in klimaatverandering en extreem weer bij het maken van je risicoanalyse? Gelukkig hebben we in Nederland een enorme kennis als het gaat om weer en water.
Training Klimaatverandering en Extreem Weer
Voor overheidsprofessionals die graag met concreet en toekomstgericht beleid aan de slag willen, is de nieuwe training Klimaatverandering en Extreem Weer een goede keus. Deze training is ontwikkeld door Weather Impact, in samenwerking met Bestuursacademie Nederland. In deze laagdrempelige training leg ik de basis van klimaatverandering en extreem weer uit, en Robert de Wit legt hierin de link met jouw dagelijks werk als ambtenaar of beleidsmaker, zodat jij ook echt een verschil kunt maken.
Wat kun je verwachten van de training? Aan bod komen onder meer de klimaatscenario’s van het KNMI, de gevolgen van klimaatverandering op korte en lange termijn binnen jouw werkveld, risicoanalyse en strategieontwikkeling.
Aan de slag
Nederland staat dus voor grote klimaatuitdagingen. Maar we hebben de kennis en kunde in huis om een leefbare toekomst te garanderen. Voor ons nu, en voor onze toekomstige generaties. Samen kunnen we ervoor zorgen dat de volgende extreme weersituatie geen ramp wordt. Aan de slag!
Arthur Oldeman is klimaatadviseur bij Weather Impact en heeft jarenlang gewerkt als klimaatonderzoeker.
