Ik geloof niet in de beste spelers, maar in het beste team

Een pittige tijd achter de rug

De afgelopen tijd stond voor een groot deel in het teken van een ingrijpende IT-migratie. Het oude systeem had zijn langste tijd gehad, vertelt Van der Groep, maar de overstap naar een nieuw systeem bracht de nodige kinderziektes met zich mee. "Dat raakte cruciale onderdelen van ons werk, en dus ook onze directe dienstverlening. Op het gebied van operational excellence hebben we niet altijd de kwaliteit geleverd die docenten, trainers en klanten van gewend zijn van Bestuursacademie Nederland."

Maar ondanks dat zijn er ook stappen vooruit gezet. Zo zijn er nieuwe animatieclips ontwikkeld voor gebruik in lessen, zijn processen bij het projectbureau aangescherpt en is er geïnvesteerd in accountmanagement. Ook op het gebied van AI zijn nieuwe producten ontwikkeld. "Er zijn dus ook wel degelijk positieve ontwikkelingen geweest, ondanks dat de basis niet altijd op het niveau was wat we nastreven."

Vooruitkijken: relevant blijven en impact maken

Voor nu is de eerste prioriteit helder: de basis op orde krijgen. Zodra bugs en quick fixes zijn opgelost, ontstaat er weer ruimte om door te ontwikkelen op het portfolio – met name op innovatieve leervormen, trainingen en opleidingen die beter aansluiten bij een veranderende markt. Er wordt al hard gewerkt aan een nieuwe visie op leren en een scherpere positionering.

De ambitie voor de komende jaren laat zich samenvatten in één woord: impact. "We willen relevant blijven en impact kunnen blijven maken, nu, vandaag, morgen en overmorgen. Met onze trainingen en opleidingen helpen we overheidsprofessionals om hun werk goed te kunnen doen. En zij dragen bij aan een betere functionerende overheid en maatschappij. Als je iets verder weg kijkt, dan dragen we echt wel bij aan een beter functionerend Nederland. Dat vind ik zelf heel gaaf om te zien en te doen. Daarom blijft onze ambitie om impactmakers te blijven opleiden."

Groei is belangrijker dan het resultaat

Die drive om impact te maken, stopt bij Van der Groep niet aan het einde van de werkdag. Vier keer per week staat hij op het voetbalveld om training te geven aan 14- en 15-jarigen. Daarin leert hij minstens net zoveel als dat hij brengt. "Pubers zijn heel puur in hun reacties. Je krijgt veel sneller feedback op je eigen communicatiestijl. Je leert kijken, hoe moet je speler a benaderen, en hoe speler b. Wat werkt wel, wat niet. Je ziet direct welk effect communicatie heeft."

Voetbal ziet hij eigenlijk als een dwarsdoorsnede van de maatschappij. Wat je daar ziet, zie je in een team op de werkvloer net zo goed terug. "Bij voetbal is het resultaat heel tastbaar. Je ziet de groei en ontwikkeling bij spelers. Op werk is het soms iets minder tastbaar, maar dat maakt het niet minder belangrijk."

De ingrediënten van een sterk team

Wat maakt een team succesvol? Een goede sfeer is volgens hem de basis: er moet gelachen kunnen worden, maar ook feedback gegeven en ontvangen. Dat vraagt om een open cultuur waarin mensen zich sociaal veilig voelen om eerlijk en transparant te zijn. "Het mooiste is als mensen echt naar elkaar luisteren en een oordeel zo lang mogelijk uitstellen."

Diversiteit noemt hij een van de belangrijkste bouwstenen. Een team met uitsluitend gelijksoortige mensen presteert minder dan een complementair team met diverse karakters, rollen, achtergronden en perspectieven. Gecombineerd met een inclusieve cultuur – waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt – ontstaat de basis voor echte teamprestaties.

Wat het WK voetbal ons leert over leiderschap

Ook het lopende WK biedt volgens Van der Groep herkenbare lessen. Teams met een trainer die een duidelijke visie en een helder plan heeft, presteren het best – zeker wanneer individuen in hun kracht worden gezet. Ontbreekt dat plan, of wordt ervan afgeweken, dan loopt het vaak mis. Spanje is voor hem hét voorbeeld van een team met een eigen speelstijl en een heldere filosofie, die tegelijk ruimte laat om zich aan te passen aan de tegenstander zonder de eigen identiteit te verliezen.

Wat hem betreft is het niet vanzelfsprekend dat de elf beste individuele spelers ook het beste team vormen. "Het gaat erom hoe de optelsom van de individuen tot het grootste resultaat leidt." Een goede bondscoach heeft daarbij vooral sterke people-managementvaardigheden nodig: in korte tijd een team smeden uit spelers die weinig samen spelen, ieder met een eigen aanpak. "De een heeft een arm om de schouder nodig, de ander een schop onder de kont."

De ideale kwaliteiten van een voetbalcoach en manager

Of het nu gaat om een elftal of om Bestuursacademie Nederland: goed leiderschap is volgens Van der Groep in deze tijd vooral verbindend, coachend en faciliterend, minder hiërarchisch dan vroeger. Hij gelooft sterk in het geven én nemen van verantwoordelijkheid. "Bij een organisatie met professionals moet je mensen vooral zelf regie laten nemen over hun rol en carrière." Zijn taak is dan vooral coachen, kaders scheppen en visie bieden waar nodig – zonder die visie alleen te bepalen. "Waar we heen willen, dat bepaal je samen."

Een team zien groeien vindt hij veel belangrijker dan winnen. "Zeker, winnen is leuk. Maar ik vind het veel belangrijker om te zien dat collega’s leren van hun fouten en keuzes durven maken. De weg ernaartoe is veel belangrijker dan het uiteindelijke resultaat."