Drie nieuwe ontwikkelingen in de Awb. Wat betekent dit voor juridisch adviseurs?

Drie nieuwe ontwikkelingen in de Awb. Wat betekent dit voor juridisch adviseurs?

De Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat de algemene regels voor de verhouding tussen overheid, individuele burgers en bedrijven. Deze regels bieden een kader, maar zijn in de praktijk lang niet altijd gemakkelijk op te volgen. Met de huidige ontwikkelingen blijkt dit des te meer. Laten we daarom kijken welke drie ontwikkelingen invloed hebben op het bestuursrecht en wat dit voor u als juridisch adviseur betekent.
 

1. Aandacht voor wat de burger werkelijk aankan

Het perspectief van de burger is in heel Nederland een terugkerend thema. Het gaat tegenwoordig veel meer om het tweerichtingsverkeer tussen de overheid en de burger, waarbij samenwerken centraal staat. Dit geldt ook steeds meer binnen het bestuursrecht. Waar voorheen vooral werd uitgegaan van wat u van de burger mag verwachten, verschuift de aandacht nu naar wat de burger daadwerkelijk aankan.
 
Als juridisch adviseur volgt u hierdoor niet alleen de wet- en regelgeving van de Awb op, maar toetst u dit en het beleid op de situatie van de burger. Wat zijn de omstandigheden? Zijn ze in staat om de juiste acties op het juiste moment uit te voeren? En hoe zorgt u er samen voor dat de wet wordt nageleefd op zo’n manier dat de burger het aankan binnen zijn of haar eigen specifieke situatie?
 

2. De burger als uitgangspunt bij digitalisering

De tweede ontwikkeling is digitalisering. Een mooie ontwikkeling die tegelijkertijd de nodige uitdagingen met zich meebrengt. Want het gaat hierbij niet alleen om de veranderingen binnen uw werk, maar er moet bij de digitalisering ook rekening worden gehouden met burgers. Uit een onderzoek van de Nationale Ombudsman blijkt namelijk dat veel burgers het lastig vinden om met de digitale mogelijkheden van de overheid, zoals MijnOverheid, te werken. Niet iedereen heeft voldoende kennis en vaardigheden voor dit soort platformen. Daarom roept hij overheden op om de kennis, vaardigheden en behoeften van burgers als uitgangspunt te nemen bij verdere digitalisering.
 
Als juridisch adviseur heeft u hier ook een belangrijke rol in. U ervaart hoe burgers werken met alle digitale middelen. U ziet ook wat de gevolgen zijn wanneer een burger hier niet goed mee uit de voeten kan, terwijl dit wel van hem of haar wordt verwacht. De consequenties zijn nu nog voor de burger, maar is dit wel toekomstbestendig? Observeer en adviseer vanuit uw rol over digitalisering en de invloed ervan op burgers.
 

3. De black box bij besluitvormingsprocedures

Technische ontwikkelingen, digitalisering, complexere voorbereiding van besluiten. Het zijn allemaal redenen om meer gebruik te maken van nieuwe hulpmiddelen, zoals:
  • deskundigencommissies;
  • geavanceerde computerprogramma’s en software;
  • big data;
  • techniek.
Het gebruik van deze hulpmiddelen vormt de derde ontwikkeling. Ze geven besluitvorming een nieuwe dimensie. Het gevolg is echter wel dat de uitkomst van de beslissing vaak veel minder transparant is. Hoe is deze beslissing tot stand gekomen en welke gegevens zijn er gebruikt? Doordat er nu minder transparantie is, is de besluitvormingsprocedure ineens een black box.
 
De voorbereiding van besluiten wordt hierdoor des te belangrijker. Het is de taak van de juridisch adviseur om uitleg te geven over deze voorbereiding: Welke stappen zijn er gezet? Waar komen de gegevens vandaan? Hoe komen deze gegevens tot zijn recht binnen het besluit? De rechter moet alle elementen binnen de voorbereiding kennen en begrijpen, om tot een goede toetsing en een juiste beslissing te komen.
 

De juridisch adviseur speelt met deze nieuwe ontwikkelingen

Alleen de ontwikkelingen kennen, is niet voldoende binnen uw functie als juridisch adviseur. U moet weten welke rol ze spelen binnen specifieke situaties. U moet wendbaarder en flexibeler zijn en veel meer vanuit de burger denken. Bestuursacademie Nederland helpt u hier graag mee met de opleiding Adviseur Lokale Overheid (ALO) specialisatie Juridische zaken. In deze opleiding doet u de kennis en vaardigheden op die u als juridisch adviseur in de praktijk van nu nodig heeft.